Motorboating San Blas

Om van Panama naar Colombia te reizen heb je twee mogelijkheden: vliegen of varen. De twee landen worden gescheiden door een dichte, onherbergzame jungle met veel extreme hoogteverschillen (de Darien Gap). Deze jungle wordt daarnaast gedomineerd door de rechtse paramilitairen, drugs- en mensensmokkelaars. Niet bepaald een feestje om doorheen te hiken, áls je al in staat bent om überhaupt een pad te vinden, want die worden goed verborgen gehouden. Technisch gezien is het dus wel mogelijk om deze route te nemen, maar omdat we geen expliciete doodswens hebben, leek de boot ons een beter idee. Als je hiervoor kiest heb je weer twee opties: met een zeilboot naar Cartagena in het noorden van Colombia varen of met een motorboot naar Sapzurro / Capurgana in het westen van Colombia.

Ga je naar het noorden, dan vaar je met een zeilboot eerst een paar dagen langs eilandenparadijs San Blas en daarna twee dagen op open zee, je slaapt meestal in de boot en soms op een onbewoond eiland. Ga je naar het westen, dan vaar je in drie dagen met een motorboot via San Blas naar Colombia, breng je geen tijd door op open zee en slaap je in hutten op het strand. Deze laatste route wordt alleen aangeboden door Kuna Yala’s, de indianen die de eilanden regeren. Officieel gezien zijn de Kuna’s de enigen die mogen werken en geld verdienen in San Blas, omdat het een aparte staat (Commerca) is. De route naar Cartagena wordt aangeboden door buitenlandse bedrijven en is dus eigenlijk illegaal. Omdat we geen zin hadden in twee dagen op open zee en voor een authentiekere ervaring wilden gaan, kozen we voor de Sapzurro / Capurgana-route. Deze route is blijkbaar wat minder populair, maar we kunnen het iedereen aanraden. Tegenwoordig zijn Sapzurro en Capurgana relatief veilig voor toeristen en je hebt er prachtige stranden en goede duik- en snorkelplekken. Je kunt er bijvoorbeeld heel goedkoop je PADI halen.

Het bedrijf waarmee we de San Blas-trip deden heet San Blas Frontera. De eigenaar is een jonge Kuna (Luis) met een Duitse vriendin (Martina). Dankzij hen en de rest van de crew was de reis onvergetelijk. We hebben drie dagen doorgebracht op idyllische eilanden, gesnorkeld, zagen een rifhaai, sliepen in hutten, lagen in hangmatten en bezochten het grootste Kuna Yala dorp. Doordat we die dagen vrij intensief doorbrachten met dezelfde groep mensen hebben we in korte tijd veel nieuwe vrienden gemaakt, de avonden op de eilanden werden steeds gezelliger. En net als in het laatste Jop en Pim verhaal was de laatste avond het allergezelligst. Op de derde dag zouden we doorvaren naar Colombia, maar in het Kuna-dorp vlak voor de grens (Armila) was die avond een traditionele ceremonie voor twee pasgeboren meisjes waarvoor we werden uitgenodigd. Met vier anderen besloten we erheen te gaan en dus een dag langer te blijven.

Nadat we eerst de rest van de groep bij de grensovergang hadden afgezet, vaarden we naar het dorp toe. Toen begon het echte werk pas. De kapitein van de motorboot gaf vol gas en met een rotvaart vlogen we de zee over. Voor we aankwamen bij het dorp moesten we een overtocht maken van de wilde zee naar een rustige rivier, door retehard door een enorme golf heen te beuken. Zo vet! In de rivier aangekomen zagen we overal kinderen spelen en volwassenen zwemmen en wassen. We dropten meteen onze spullen in de slaaphut, namen met hen een duik en bezochten de schildpadden hatchery aan de overkant van de rivier. Niet lang daarna was het avondeten klaar in Luis’ ouderlijk huis en zaten we met z’n achten aan tafel. Wij, Malte, Sam, Anna, Chris, Martina en Luis. Van de moeder van Luis kregen alle vrouwen prachtige, kleurrijke kleding aan met mola’s (traditionele geborduurde doeken met patronen) en om een uur of negen liepen we samen naar de grote hut waar de ceremonie plaatsvond.

Omdat alle mannen en vrouwen eerst werden gescheiden dachten we dat het een keurige, kuise avond zou worden. Misschien een beetje saai zelfs. Maar die illusie duurde niet lang. Martina, Anna en Esther zaten aan de vrouwenkant en kregen van de feestvierende families meteen een halve kokosnoot met een troebel goedje erin aangeboden, geschept uit ijzeren ketels. Het bleek chicha te heten, een zelfgebrouwen “wijn” van gefermenteerde suikerriet. De halve kokosnoten werden aan de lopende band aangevoerd en het was de bedoeling dat je die steeds zou adten. De vrouwen leerden ons ondertussen twee belangrijke woorden die fonetisch klinken als: nubia (dankjewel) en gossa (ik heb al gehad). Soms konden we echt niet meer en gebruikten we de gossa-kaart. Helaas trapten de gehaaide dames er niet in. Ze dronken en rookten “als mannen in een jaren ‘20 herenclub” volgens Anna (lees hier de – Duitse – blogpost van Anna). Het was fantastisch! Aan de overkant mochten Ton en de andere mannen iedere keer pas drinken als de vrouwen hadden gedronken. Ze voerden dan een rituele dans uit waarbij ze in een cirkel rondjes liepen en oerkreten uitsloegen.

Wanneer is een beetje vaag, maar op een gegeven moment werden de baby’s zwartgeverfd en in een bananenblad rondgezwierd door de hut. Ondertussen bedenkend dat dit in Nederland tot hele moeilijke en slepende ethische discussies zou leiden, moesten we bijna huilen van het lachen. Daarna riepen de vrouwen ‘Gobi, gobi, suisati’ en de mannen ‘Gobi, gobi komesati’. Wat zoiets betekent als ‘Drink, drink, vanavond zijn we vrij(gezel)’. Niet veel later renden alle mannen en vrouwen naar de rivier, trokken al hun kleren uit en doken er samen poedeltjenaakt in. We keken elkaar een tíkkeltje ongemakkelijk aan en besloten toen ook de rivier in te gaan. Maar wel, zoals het een stel preutse Europeanen betaamt, met ondergoed aan. Op één van ons na, en die zag even later een Kuna met zijn onderbroek aan weglopen.

Het was echt een te gekke avond met nog heel veel andere rare en onvergetelijke momenten. Anna en Esther werden beste vrienden met Ixa, een indianenvrouw die ons bij haar thuis uitnodigde om water te drinken. Giegelend liepen we er met een groepje vrouwen heen. Haar kinderen lagen buiten te tukken in een hangmat, we dronken luidruchtig een glas water en plotseling dook er iemand op van Senafront. De getrainde militaire tak die in Panama de grenzen beschermt tegen – in dit geval – drugs- en mensensmokkel. Na een dronken ondervraging, die dus niet zoveel zin had, hebben we biertjes met hem gedronken. Terug bij het feest kwam er steeds meer sterke drank boven tafel. De mannen dronken in een kring op de grond rum uit een fles en rookten sigaren die Sam zelf had gerold in Guatemala.

Hoe laat we in bed lagen weten we niet precies, het kan nooit heel vroeg zijn geweest. Anyway, half door het bed gezakt werden we de volgende ochtend om een uur of negen wakker, opgesloten in onze kamer, omdat Ton ergens in de nacht de deur verkeerd om open probeerde te rammen voor een toiletbezoek. Uiteindelijk werden we gered door Malte, Sam, Chris en twee Kuna Yala’s. Op zoek naar water kwam Esther even later langs de feesthut en was de ceremonie nog in volle gang. Ze kreeg weer een halve kokosnoot met chicha aangeboden, maar besloot die toch af te slaan. Blijkbaar zou het feest nog vier dagen aan een stuk doorgaan. Na het ontbijt gooiden we de handdoek in de ring en een duik in de rivier later waren we op weg richting Colombia.

Een kleine zijtak van dit hele verhaal waren de plannen van Malte, een Duitser die veel extreme activiteiten onderneemt. Zoals afreizen naar Mosul op het moment dat de stad werd heroverd op IS. Nadat we aankwamen in Colombia zou hij voor de derde keer gaan proberen om door de Darien Gap terug te hiken naar Panama. Je weet wel, die jungle met de dichte bosjes, hoge bergen en gevaarlijke mensen. De eerste twee keren waren gruwelijk mislukt, maar zelfs met een gescheurde meniscus besloot hij het nog een keer te proberen. Deze keer ging er een filmploeg uit Duitsland met hem mee, die ook veel extreme reizen maken en vastleggen. Tijdens de route filmden ze Malte, maar ook vluchtelingen die de moeilijke tocht door de jungle afleggen om vanuit Panama uiteindelijk door te kunnen reizen naar de VS. Gelukkig zijn ze na een aantal dagen heelhuids aangekomen in Armila, het Kuna Yala dorp. In november mogen we naar de première van de documentaire in Berlijn, waar we helaas niet bij kunnen zijn. We zijn heel erg benieuwd naar het eindresultaat.

Ook al zijn we nog maar zeven weken onderweg, we kunnen nu al zeggen dat dit straks een van de beste momenten is geweest van het afgelopen jaar. Uiteindelijk is dit de reden om te reizen. Spontane acties, mensen ontmoeten, leren van andere culturen, je wereld groter maken. Hopelijk volgt er nog veel meer van dit.

6 gedachten over “Motorboating San Blas”

  1. Jaloersmakend wat jullie allemaal meemaken!
    Schitterende foto’s en wederom leest het verhaal dusdanig alsof je het zelf ook een beetje mee mag maken.

  2. Nubia ET wat mooi, ongelooflijk wat jullie beleven, zien en leren.Prachtige klederdrachten, het staat je heel goed Esther. En dat onze Ton nog steeds de verkeerde deur inramt als hij gedronken heeft haha. Maar wat ze daar met de baby’s doen rondzwieren in bananenblad, heb ik met jullie nooit gedaan al waren jullie nog zo zat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.